أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

417

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

عهدهء او موكول شده بود همراه نموده در اواسط شهر رجب سال يكهزار و بيست ( 1020 ) به مصر قاهره فرستاده شد و به والى مصر كه آن وقت محمد پاشا بود امر نموده شد كه از آنجا بدون معطّلى از طريق سويش [ - سوئز ] به جانب حجاز روانه دارد . پاشاى مشار اليه لوازم و مهمّات همه را ترتيب داده به صحّت و عافيت به مكّهء مكرّمه ايصال نموده و آن خدمت را على وجه الاثم اكمال نمود . اين اشياء نفيسهء محترمه عبارت بوده است : از شانزده عدد كمر آهنين كه به هر ديوار بيت معظم چهار منطقه باشند و براى گرفتن اينها يعنى براى اينكه به هريك از اركان شريف چهار عدد گذاشته شود شانزده عدد عماد حديد بود و براى محلّ مباركى كه اين كمرها در باب بلند جناب كعبه تلاقى كنند يك قطعه طاق مقوس و يك قطعه لوحه براى تجديد كتابه سمينى كه در فوق عتبه علياى همان باب بلند جناب بود و براى تعمير كردن سطح لطيف تخته‌هاى كافى ، لوحهء كتابهء باب معلّى القاب كعبة اللّه و طبقهء تحتانى كمرهاى گوشه نقطه‌هاى عمودى از طلاى خالص بوده و همه عمودها و طاق مقوس و طبقهء فوقانى كمرها نيز از نقرهء خالص ترتيب داده شده و بالاى آنها به صنايع دقيقه كه حيرت بخش عقول جهانيان بود تزيين و تذهيب شده بودند . پاشاى مشار اليه در اواسط رجب شريف از اسلامبول حركت نموده و پس از مدّتى به مكّهء مكرّمه و اصل و روز يكشنبه كه مصادف غرّهء محرم الحرام سال يكهزار و بيست و يك ( 1021 ) بود در داخل مطاف شريف مجلسى از اعاظم اهالى مرتب ساخته پس از دعاى دوام دولت در محضر اهالى در حالتى كه معماران را نيز همراه داشت از پلّه‌اى كه در زير ميزاب الرحمه ترتيب داده شده بود بالا رفته سطح شريف را كشف و معاينه نموده مقرر داشت كه سى و هفت عدد چوب آن را تبديل نموده و سه قطعه از اينها را كه قابل اصلاح بود تعمير كرده و هريك را به جاى خود گذاشته و مرمرهاى سطح شريف را نيز از محل خود برداشته به قدر امكان تسويه نموده و هريك را به اسلوب قديم در محل خود جاى داد و ميزاب طلا را نيز به جاى ميزاب كهنه گذاشته و تعمير سطح لطيف را همان روز به انجام رسانيد . بعد از چند روز نيز شبى پس از اداى نماز عشا به واسطهء استادانى كه از اسلامبول